Çocukların Zihnini Çalıştıracak 12 Oyun | Kidofun

Çocukların Zihnini Çalıştıracak 12 Oyun

Sabahın 6’sında çocuğunuz belki yüz kez izleyerek evdeki herkese baygınlık geçirttiği çizgi filmi yeniden izlemek istiyor. Günün bu erken saatinde zamanını biraz daha verimli geçirse daha mı iyi olur sanki diye içinizden geçiriyorsunuz. Çizgi film yerine şu kitabı birlikte okuyalım mı, öneriniz çocuğun yüzündeki net reddedişe yenik düşüyor.  Peki bu sorunu çözmenin yolu nedir? Öğrenmeyi ve zihin gelişimini nasıl eğlenceli hale getirebiliriz?

Çocukların ekran karşısında hareketsiz biçimde durmaları yerine onları eğlendirirken zihin gelişimlerine yardımcı olacak bir sürü oyun ve aktivite bulunuyor. Çocuk için oyun, gelişiminin ayrılmaz bir parçası demektir. Çocuklar sadece eğlenmek ya da oyalanmak için oyun oynamazlar. Doğdukları andan itibaren öğrenmeye de başlarlar. Küçük bir bebek yumuşak oyuncağına uzandığında beyni aktif biçimde çalışıyor ve bir şeyler öğreniyordur. Oyuncağına dokunabilmek için kolunu uzatması gerektiğini öğrenmiştir. Oyuncağı eliyle kavrayarak tutabileceğini öğrenmiştir. Zamanla farklı oyuncakların farklı dokuları olduğunu, bazı oyuncaklarla keyifle dişlerini kaşıyabileceğini öğrenir. Çocuklukta da öğrenme ve gelişim kesintisiz olarak sürer, bize düşen bu öğrenmelerin olumlu biçimde pekişmesini sağlamaktır.

Zihinsel oyunlar oynarken çocuk bir sürü beceri geliştirir. Bunlar;

• Analitik düşünme
• Anlama (comprehension)
• Mekansal Farkındalık
• Kavramsal Öğrenme
• Genel ve eleştirel düşünme
• Yaratıcılık
• Problem çözme
• Dil gelişimi ve çok daha fazlası

İşte çocuğunuzla oynayabileceğiniz 12 faydalı oyun!

1) Oyun Blokları

2-4 yaş arası için idealdir.

Bloklar çocuklar için en basit zihinsel oyunlardan biridir ve çok eski zamanlardan beri çocuklar arasında popülerliğini korur.

Nasıl oynanır?

Çocuğunuza farklı renk ve şekillerde oyuncak bloklar gösterin. Bu kadar! Çocuğunuz farklı renk ve büyüklükteki blokları kendisi keşfetsin ve hayal gücü çalışsın.   

Bloklarla oynamak çocukların şekil/renk tanıması, yaratıcılık, mekansal farkındalık gibi pek çok açıdan gelişmelerine yardımcı olur.

Küçük çocuklar için basit renk ve şekillerdeki bloklarla başlayıp, yaşları büyüdükçe Lego’ya ya da karmaşık yapılar inşa edebileceği diğer blok oyuncaklarına geçebilirsiniz.

Bloklarla basit şekiller oluşturun ve çocuğunuzdan aynısını yapmasını isteyin. Bu şekilde çocuğunuzun farklı modeller gözlemlemesine yardımcı olabilirsiniz.


2) Hazine Avı

5-12 yaş arası çocuklar için idealdir

Hazine avı oyunu (çöpçü avı da denir) hemen her ortama kolayca uyum sağlar ve çocuğunuzu saatlerce meşgul edebilir. Örneğin doğada bir gün geçirecekseniz çocuğunuza aşağıdaki malzemeleri bulup bir araya getirme görevi verebilirsiniz:

  • Bir çiçek (herhangi bir renk)
  • Pembe bir çiçek
  • 3 tane taş
  • Su
  • Yeşil bir yaprak
  • Kahverengi bir yaprak
  • Çimen


3) Bulmacalar

2-8 yaş arası için idealdir.

Bulmacalar tüm ailenin eğlenerek vakit geçirmesini sağlayabilir. Çocuğun mekan algısını, koordinasyon becerisini, problem çözme yeteneğini, bilişsel becerilerini ve ince motor davranışlarını geliştirmesi çocuğun zihinsel gelişimi için ne kadar harika bir yöntem olduğunun kanıtı adeta.

Farklı çeşitlerde bulmacalar vardır, örneğin küçük çocuklar için tangramlar ve puzzle’lar, yaşça büyük çocuklar ve yetişkinler için Scrabble, Sudoku, kelime bulmacaları, bilmeceler, Rübik küpler gibi. Bulmacaların hemen her yaşta zihni çalıştıracağını söyleyebiliriz.

Kendin Yap bulmaca önerisi: Dondurma çubuklarını yan yana dizin. Bir aile fotoğrafınızı sıralı dondurma çubuklarının üzerine yapıştırın. Makas yardımıyla çubukların arasını kesin. Çocuğunuzun çubukları tekrar dizerek fotoğrafı yeniden oluşturmasına yardımcı olun.

 

4- Engel Parkuru - zıpla, sıçra, koş, hopla!

2-5 yaş arası için idealdir.

Engel parkurları çocuğunuz için kolayca kurabileceğiniz zihin egzersizleridir. Şu an oturma odanızda bir engel parkuru oluşturabilirsiniz. Basit ev gereçlerini kullanabilirsiniz, çocuğun yaşına göre de zorluk derecesini arttırabilirsiniz. Engel parkurları kalın motor davranışları, görsel algı, koordinasyon, problem çözme becerisi, eleştirel düşünme ve dil becerilerini geliştirmesi için çocuğa yardımcı olur.

Engel parkurlarının pek çok çeşidi vardır. İşte evde kendi parkurunuzu kurmak için kullanabileceğiniz bazı eşyalar: yastıklar, minderler, sandalyeler, masalar, koltuk, saklama kutuları, ip, kağıt, top. Sıradan bir engel parkuru şu görevleri içerebilir: bir şeyin üzerinde yürü, altından sürünerek geç, zıpla, fırlat, bir bilmeceyi çöz, seçenekler sınırsız!

Yaşça büyük çocuklar için bulmaca ve bilmeceler ekleyerek engel parkurunu daha zor hale getirebilirsiniz.


5- Ahşap Beceri Oyuncakları

2-4 yaş arası için idealdir.

Ahşap oyuncakların basit görünmesine aldanmayın. Bu oyuncaklar çocukların erken dönem öğrenmesi ve gelişimi için son derece önemlidir, çocukların zihinsel faaliyetlerini bir anda canlandıran bir etkiye sahiptir.

Bu oyuncaklarla oynamanın gerektirdiği hareketler çocuğunuzun ince motor, mekan ve görsel algısı, denge, sıralama, temel matematik becerileri ve koordinasyon kabiliyetinin gelişmesine yardımcı olur. Bu kadar basit bir oyunun bu kadar faydalı olabileceği kimin aklına gelirdi?
 


6- Bant sökme oyunu

2-4 yaş arası için idealdir.

Çoğu oyunu oynamak için konsantrasyon gerekir. Bu öğrenilip geliştirilmesi gereken bir zihinsel aktivitedir. Ancak çocukların dikkati çok çabuk dağılır. Bant sökme oyunu çocuğun dikkatini toplama becerisini arttıracak son derece basit bir oyundur.

İhtiyacınız olan tek şey bir bant ve düz bir yüzey. Küçük çocuklar dokunarak tanımayı, tırnakla kazımayı ve bir şeyleri tutup çekiştirmeyi çok severler, bu aktivitede bunların hepsi var!

Bir defter ya da masa yüzeyine şeritler halinde bantlar yapıştırın. Şeritlerin birbirinin üzerinden geçecek şekilde yerleşmesine özen gösterin. Çocuğunuza şeritlerin ucunu tırnakla kaldırarak bantın nasıl söküleceğini gösterin. Çocuğunuz nasıl sökeceğini kendisi de keşfedebilir. Oyunu daha eğlenceli hale getirmek için farklı renklerde ve dokularda bantlar kullanabilirsiniz.


7- Rol Yapma - Doktorculuk

2-6 yaş arası için idealdir.

Rol yapma oyunları çocuğun zihinsel gelişimi için önemli olduğu gibi, bilişsel ve sosyal gelişimi için de kritik öneme sahiptir.

Rol yapma oyunları çocukların dil becerilerini, sosyal ve duygusal becerilerini geliştirmeye yardımcı olur, hayal güçlerini besler ve içinde yaşadıkları dünyayı anlamalarını sağlar.

Bu oyunlar açık uçlu sorarak çocukların zihinsel faaliyetlerini tetiklemekek ve hayal güçlerini canlandırmak için çok uygundur.

Kendin Yap önerisi: Eski rafları ya da sehpaları dizerek evde kendi “semt pazarı”nızı yapabilirsiniz. Karton kutulardan çamaşır makinesi, ev, çadır, ocak ya da çocuğunuzun istediği herhangi bir şey yapabilirsiniz. Rol yapma oyunlarında her nesne her şey olabilir.

 

8- Doğaçlama Oyunları

6-12 yaş arası için idealdir.

Doğaçlama oyunları en eğlenceli zeka geliştirici oyunlardan biridir. Faydaları saymakla bitmez!

Özgüven, beyin fırtınası, öğrenme ve gözlem becerilerini arttırmaya yardımcı olur, spontan karar verme becerilerini geliştirir. Doğaçlama oyunlarına tüm aile katılabilir ve her an her yerde oynanabilir.

Ailece oynayabileceğiniz basit doğaçlama oyunu:

“Tek kelimelik hikaye”

Odadaki herkes bir hikaye oluşturacak, ancak herkesin bir kelime söyleme hakkı var. İlginç bir hikaye başlığı ve teması bulun, eğlence başlasın! Oyunu basitleştirmek için sırası gelen herkesin bir kelime yerine cümle söylemesini kararlaştırabilirsiniz.


9- Hikaye Anlatma - Bir varmış bir yokmuş

6-12 yaş arası çocuklar için idealdir.

Hikaye anlatmak çocukların hikaye dinlemesine ya da resimli bir kitaptan hikaye okumasına kıyasla daha farklı beyin faaliyetlerini geliştirmeye yardımcı olur. Hikaye anlatmak çocuğun daha uzun süre odaklanmasını gerektirir. Çocuk hikayenin karakterlerini, olayların sırasını aklında tutmaya çalışırken hafızasını da geliştirir.

Hikaye anlatmak ayrıca çocuğun dili kullanma becerisini, kelime dağarcığını ve kendine güvenini arttırır. Her hikaye bir sürü bağlantı kurmayı ve ifade edebilmeyi gerektirir. Çocukların 6 yaşında özgüvenleri gelişmeye başlar, hikayeler duygularını olumlu biçimde ifade edebilmek için harika araçlardır.

Öneriler: Bir dergiyi hikayeler için kaynak olarak kullanabilirsiniz. Birden fazla parçanın olduğu bir sayfa seçin ve çocuğunuzdan yalnızca bu parçaları kullanarak bir hikaye oluşturmasını isteyin.  

Bir başka öneri, tek satırlık cümlelerin yazdığı kağıtları bir kavanoza doldurun: şatodaki yeşil canavar, roketiyle birlikte kaybolmuş astronot, yeşil noktalı uğur böceği, gibi. Hikayeyi tetikleyen şey ne kadar yaratıcı olursa hikaye de o kadar eğlenceli olur.


10- Ses Oyunu - Uyduruk Seyyah

6-12 yaşları için idealdir.

Basit ama çok eğlenceli bir oyun! Bu basit zihin egzersizini arabada, market sırasında ya da sıkıldığınız her an yapabilirsiniz.

Bu aktivite çocuğunuzun ve sizin hızlı düşünmenize, iletişiminizi arttırmanıza, karar verme becerilerinizin artmasına ve özgüven geliştirmeye yardımcı olur.

 

Nasıl oynanır: Oyunda sırası gelen alfabenin bir sonraki harfiyle devam eder ve şu boşlukları doldurur: … ‘a  …. Almaya gidiyorum. Örneğin: Ahmet Amcalara armut almaya gidiyorum. Balıkesire bal almaya gidiyorum. Ceyhan’a cücük almaya gidiyorum. Ne kadar saçma olursa o kadar eğlenceli olur!

 

11- Hafıza oyunu

5-12 yaş için idealdir.

Zeka geliştirici hafıza oyunları hafızayı kuvvetlendirmenin eğlenceli bir yoludur. Hafıza oyunları çocuğunuzun zihinsel alıştırma yapmasına, odaklanma becerisini geliştirmesine, görsel hafızasının güçlenmesine yardımcı olur, ilgi ve dikkatini arttırır.

Hafıza oyunlarının evde oynayabileceğiniz pek çok çeşidi vardır, örneğin hafıza kartlarıyla eşleştirme oyunları. Küçük çocuklar için basit eşleştirme oyunlarının zorluk derecesini oyundaki nesnelerin sayısını arttırıp azaltarak ayarlayabilirsiniz.

Bir başka hafıza oyunu da “Masada … var” cümlesiyle başlar. Sırası gelen her oyuncu masadaki nesnelere bir yenisini ekler. Örneğin ilk oyuncu “Masada elma var” dese, ikinci oyuncu “Masada elma ve tabak var” diyecektir. Oyuncular kendisinden önce söylenen tüm nesneleri aklında tutup bir yenisini ekleyecektir. Ta ki birisi sırayı bozup kaybedene kadar!

 


12. Matematik oyunları

5-12 yaşları için uygundur.

Bu oyun çocukların matematik becerilerini geliştirmeye yardımcı olur. Matematik oyunları çocuğun rakamları tanımak, sayı saymak, toplama-çıkarma yapmak gibi matematiğin temeli olan işlemlerle eğlenceli biçimde vakit geçirmesini sağlar.

İşte çocuklar için basit bir matematik oyunu:

Zar Savaşları:

Bir adet zar ve sayı fasulyeleri gerekir (çakıl taşı, düğme ya da gerçek fasulye de olur.)

Sırayla zarlar atılır ve yüksek sayı atan oyuncu, zarlar arasındaki fark kadar fasulyeyi karşı oyuncudan alır. Tüm fasulyeleri alan oyuncu kazanır.

Tüm bunların dışında bilmeceler, klasik kart ya da kutu oyunları, hatta çengelli bulmaca çözmek bile çocuğun zihinsel gelişmesine yardımcı olacaktır. Çocuklar kendi oyunlarını kurgulamayı ya da kuralları belli oyunları kendilerine göre yorumlamayı da severler.

Çocuğunuz bir daha sıkıldım derse başvurabileceğiniz 12 eğlenceli oyun var!